O‘zbekcha qoidalar va misollar
Future Simple o‘zbekcha: qoida va misollar
Future Simple qoidasi, will va won’t bilan gap tuzish misollari. Kelajakdagi ishlar haqida Tildon darsida yozib mashq qiling.
Will + Fe'l
Buni qachon ishlatamiz?
Will hozirgi daqiqadan keyin bo'ladigan ish uchun ishlatiladi: ertaga, keyingi hafta, ikki yildan keyin. U vaqt hali kelmagan, shuning uchun biz qaror qilamiz, va'da beramiz yoki taxmin qilamiz.
Bu bo'limda barcha gaplar tasdiq shaklida, yordamchi so'z esa doim bitta: will.
Tuzilishi
- I / you / he / she / we / they + will + fe'l - fe'l umuman o'zgarmaydi
- I will work - ertaga ishlayman degan qaror
- She will help - undan kutayotgan ishimiz
Misollar:
- I will workMen ishlayman
- You will goSen borasan
- We will meetBiz uchrashamiz
- They will playUlar o'ynashadi
- He will comeU (erkak) keladi
Ko'p uchraydigan xatolar
She will help. She wills help. Will hamma shaxs uchun bir xil turadi; unga hech qachon -s qo'shilmaydi.
He will come. He will comes. Will dan keyin fe'l lug'atdagi shaklida qoladi: come, work, go.
We will meet. We will to meet. Will dan keyin fe'l darhol keladi; ular orasiga to qo'yilmaydi.
Vaqt so'zlari
O'zbek tilida "Men ishlayman" ikki xil ma'no beradi: I work (odatda) va I will work (keyin). Gap kelajak haqida ekanini vaqt so'zi ko'rsatadi: I will work tomorrow - Men ertaga ishlayman. Shuning uchun mashqlardagi har bir gapda vaqt so'zi bor, uni ham tarjima qiling.
- tomorrow - ertaga
- later - keyinroq
- soon - tez orada
- next week - keyingi hafta
- next month - kelasi oy
Signal so'zlar
- tomorrow - ertaga
- soon - tez orada
- later - keyinroq
Hamma uchun bitta yordamchi: I will, you will, he will, she will, we will, they will.
I'll, You'll (Qisqa shakl)
Qisqa shakl nimani anglatadi?
Kundalik nutqda odamlar will so'zini deyarli hech qachon to'liq aytishmaydi. Ular uni shaxsga yopishtirib 'll deb aytishadi. Ma'no umuman o'zgarmaydi: I'll sing va I will sing bir xil narsa.
Qisqa shakl suhbat va do'stona yozishmalar uchun. Rasmiy xatda to'liq shakl chiroyliroq ko'rinadi, shuning uchun ikkalasini ham bilish kerak.
Tuzilishi
- I will qisqarib I'll bo'ladi, you will esa you'll
- he will qisqarib he'll bo'ladi, she will esa she'll
- we will qisqarib we'll bo'ladi, they will esa they'll
Misollar:
- I'll singMen kuylayman
- You'll danceSen raqs tushasan
- We'll meetBiz uchrashamiz
- They'll playUlar o'ynashadi
- She'll helpU (ayol) yordam beradi
Ko'p uchraydigan xatolar
He'll come soon. Hel come soon. Qisqa shaklda apostrof va ikkita harf doim saqlanadi: he'll, she'll, we'll.
Yes, I will. Yes, I'll. Gap qisqa shakl bilan tugamaydi; javob oxirida will to'liq qoladi.
She'll help. She'll helps. 'll - o'sha will ning o'zi, shuning uchun undan keyingi fe'l he yoki she bilan ham -s olmaydi.
To'liq shakl bilan solishtiring
- I will help you - to'liq shakl, aniq va rasmiy
- I'll help you - ayni va'da, lekin kundalik nutqda
Gapirganda I'll, rasmiy xatda I will; kelajak ma'nosi ikkalasida bir xil.
Inkor shakli
Kelajak haqida qanday yo'q deymiz?
Biror ish bo'lmasa, will saqlanadi va uning ketidan not qo'yiladi. Bu ikki so'z odatda bitta qisqa so'zga yopishadi: won't.
Gapda boshqa hech narsa o'zgarmaydi. Shaxs oldinda turadi, fe'l lug'atdagi shaklida qoladi, inkor ma'nosini esa faqat yordamchi so'z tashiydi.
Tuzilishi
- ega + will not + fe'l - to'liq yozma shakl
- won't - ayni ikki so'zning qisqa ko'rinishi
- I won't work - ertaga ishlamayman degan rad javob
Misollar:
- I won't workMen ishlamayman
- She won't comeU (ayol) kelmaydi
- They won't play footballUlar futbol o'ynashmaydi
- He won't call youU senga qo'ng'iroq qilmaydi
- It won't rainYomg'ir yog'maydi
Ko'p uchraydigan xatolar
She won't come. She willn't come. Will not ning yagona qisqa shakli won't; boshqa ko'rinishi yo'q.
He won't call you. He won't calls you. Won't dan keyin fe'l sodda shaklda qoladi: call, work, come.
They won't play football. They don't will play football. Will inkorni not bilan o'zi yasaydi; do kerak emas.
Signal so'zlar
- tomorrow - ertaga
- soon - tez orada
- again - yana
Will not va won't bir xil ma'noda; suhbatda ko'proq won't eshitiladi.
So'roq shakli
Kelajak haqida qanday so'raymiz?
Savol berish uchun ayni gapni olamiz va will ni oldinga chiqaramiz. Shaxs ikkinchi o'rinda turadi, fe'l sodda qoladi, gap oxiriga so'roq belgisi qo'yiladi.
Tafsilot so'ramoqchi bo'lsangiz, boshiga savol so'zini qo'ying: what, where, when, who. Qolgan tartib o'zgarmaydi.
Tuzilishi
- Will + shaxs + fe'l? - ha yoki yo'q javobini kutadigan savol
- Savol so'zi + will + shaxs + fe'l? - tafsilot so'raydigan savol
- Who + will + fe'l? - shaxs noma'lum, shuning uchun will dan keyin hech kim turmaydi
Misollar:
- Will you work?Sen ishlaysanmi?
- Will she come?U (ayol) keladimi?
- Will they help?Ular yordam berishadimi?
- What will you do?Sen nima qilasan?
- Where will she go?U qayerga boradi?
Ko'p uchraydigan xatolar
Will she come? She will come? Savolda will shaxs oldiga chiqadi; so'z tartibining o'zi buni savol qilib ko'rsatadi.
Will they help? Do they will help? Will savolni o'zi tuzadi va ikkinchi yordamchiga muhtoj emas.
Where will she go? Where she will go? So'roq so'zidan keyin ham will shaxsdan oldin turadi.
Savol so'zlari
- what - narsa yoki ish haqida
- where - joy haqida
- when - vaqt haqida
Will ni boshiga olib chiqsangiz, savol tayyor: you will go, will you go?
Qisqa javoblar
Will bilan berilgan savolga qanday javob beramiz?
Kimdir will bilan boshlanadigan savol bersa, biz butun gapni qaytarmaymiz. Ha yoki yo'q deymiz, shaxsni aytamiz va yordamchini qo'shamiz: tasdiq uchun will, inkor uchun won't.
Fe'l savolda aytilgani uchun javobda tushirib qoldiriladi. Shuning uchun javob tez va tabiiy chiqadi.
Tuzilishi
- Yes, + shaxs + will. - tasdiq javob
- No, + shaxs + won't. - inkor javob
- Will you come? Javobda faqat shaxs va yordamchi qoladi
Misollar:
- Yes, I willHa, men shunday qilaman
- No, I won'tYo'q, men qilmayman
- Yes, she willHa, u (ayol) qiladi
- No, he won'tYo'q, u (erkak) qilmaydi
- Yes, they willHa, ular qilishadi
Ko'p uchraydigan xatolar
Yes, I will. Yes, I will work. Qisqa javob yordamchidan keyin tugaydi; fe'l savolda allaqachon aytilgan.
No, I won't. No, I don't. Javob savoldagi yordamchini qaytaradi, u esa do emas, will.
Yes, she will. Yes, will. Qisqa javobda yordamchidan oldin doim shaxs aytiladi.
Yana bir tafsilot
- Tasdiq javob: Yes, I will - to'liq so'z, qisqa shakl emas
- Inkor javob: No, I won't - bu yerda qisqa shakl odatiy
Javobda shaxsni saqlang: yes, she will va yes, they will boshqa-boshqa javoblar.
Vaqt ifodalari
Bu aniq qachon bo'ladi?
Will bizga ish hozirdan keyin bo'lishini aytadi, lekin u daqiqa qanchalik uzoqligini ko'rsatmaydi. Buni vaqt ifodasi aytadi: tomorrow, soon, later, next week, next summer.
Vaqt ifodasi odatda gap oxirida turadi. Vaqtni ta'kidlamoqchi bo'lsangiz, uni gap boshiga ham qo'yish mumkin.
Tuzilishi
- shaxs + will + fe'l + vaqt ifodasi - odatdagi tartib
- Vaqt ifodasi, shaxs + will + fe'l - vaqt ta'kidlanadi
- Vaqt so'zi hech qachon shaxs bilan will orasiga kirmaydi
Misollar:
- I will call you tomorrowMen senga ertaga qo'ng'iroq qilaman
- She will visit him next weekU keyingi hafta unga tashrif buyuradi
- They will finish soonUlar tez orada tugatishadi
- He will arrive laterU keyinroq yetib keladi
- We will travel next summerBiz kelasi yozda sayohat qilamiz
Ko'p uchraydigan xatolar
I will call you tomorrow. I tomorrow will call you. Vaqt ifodasi gap oxiriga yoki eng boshiga qo'yiladi, o'rtasiga emas.
Tomorrow I will call you. Tomorrow I call you. Yolg'iz vaqt so'zi kelajakni ko'rsatmaydi; gapda will baribir kerak.
She will visit him next week. She will visit him in next week. Next week va next summer oldiga in qo'yilmaydi.
Signal so'zlar
- tomorrow - ertaga
- soon - tez orada
- later - keyinroq
- next week - keyingi hafta
Will ish oldinda ekanini, vaqt so'zi esa u qanchalik uzoqligini ko'rsatadi.